Kính thưa quý thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn học sinh thân mến!
Thực hiện Công văn số 4281/UBND-GT ngày 07/5/2020 của UBND tỉnh Lâm Đồng về việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia phòng, chống thiên tai trên địa bàn toàn tỉnh; công văn số 810/SGDĐT-CTTT ngày 15 tháng 5 năm 2020 của Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng về việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng Tuần lễ quốc gia phòng chống thiên tai năm 2020. Hôm nay, được sự phân công của Ban chấp hành Đoàn, em xin phép được báo cáo toàn thể quý thầy, cô giáo và các bạn học sinh trong toàn trường về Tuần lễ Quốc gia phòng, chống thiên tai năm 2020 với Chủ đề “Phòng chống thiên tai chủ động, hiệu quả từ lực lượng xung kích cơ sở”.
Cách đây 74 năm, vào ngày 22/5/1946, chủ tịch Hồ Chí Minh kí sắc lệnh số 70 về việc thành lập Ủy ban Trung ương Hộ đê, đây là ban chỉ đạo trung ương về việc phòng chống thiên tai. Trải qua hơn 70 năm thành lập và phát triển, công tác phòng chống thiên tai đã có nhiều thay đổi căn cơ, đạt hiệu quả tích cực với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn bộ người dân. Năm 2019, thủ tướng chính phủ đã quyết định chọn tuần lễ từ ngày 15/5 đến ngày 22/5 hằng năm là tuần lễ quốc gia phòng chống thiên tai với mục tiêu nâng cao nhận thức của toàn xã hội, thực hiện nhiệm vụ xây dựng xã hội an toàn trước thiên tai vì sự phát triển bền vững của đất nước.
Những năm vừa qua, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thiên tai trên thế giới cũng như trong khu vực, đã và đang diễn ra ngày càng cực đoan, khó lường. Việt Nam là một trong năm quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của thiên tai và biến đổi khí hậu với sự xuất hiện của hầu hết các loại hình thiên tai trên cả nước, chia thành tám vùng trọng điểm, gồm: một là Miền núi phía Bắc, hai là Đồng bằng Bắc Bộ - Bắc Trung Bộ, ba là Miền núi Bắc Trung Bộ - Trung Trung Bộ, bốn là Duyên Hải Miền Trung, năm là vùng Tây Nguyên – Miền núi Nam Trung Bộ - Đông Nam Bộ, sáu là Khu vực đô thị, bảy là Đồng bằng Sông Cửu Long và cuối cùng là Hải đảo. Thiên tai đã gây nhiều thiệt hại khôn lường về người và tài sản, tác động tiêu cực đến đời sống kinh tế, xã hội, môi trường và là sự thách thức cực kì lớn đối với sự phát triển bền vững của quốc gia. Năm 2019, thiên tai mang nhiều yếu tố cực đoan, dị thường, xảy ra trên khắp các vùng miền của cả nước, với 16/21 loại hình thiên tai. Người dân miền Trung bắt đầu mùa hè với những đợt nắng nóng trên diện rộng và mang tính lịch sử, kéo dài nhất trong 30 năm qua tại khu vực Trung Bộ gây thiệt hại lớn về sản xuất nông nghiệp. Tại Hương Khê – Hà Tĩnh, nhiệt độ lên đến 43,4 độ C, tại Con Cuông – Nghệ An, nhiệt độ đo được là 43,3 độ C – giá trị cao nhất được ghi nhận trong lịch sử. Cuối tháng 6/2019, dải đất miền Trung nắng nóng đã khiến những cánh rừng bốc cháy dữ dội, càng nguy hiểm hơn khi lửa bén vào các khu dân cư. Hết khô hạn, nắng cháy, lại đến các trận mưa lũ lớn bất thường. Theo thống kê của ban chỉ đạo, năm vừa qua đã có 63 trận mưa lớn, đặc biệt là trận lũ quét xảy ra sau cơn bão số 3 làm 16 người chết và mất tích ở Quang Sơn - Thanh Hóa. Mưa lớn (từ 900 – 1000 mm) tại miền Trung đã gây ngập lụt diện rộng ở những vùng xuống lũ. Mưa bất thường ở Tây Nguyên làm vỡ đê, gây ra nhiều sự cố về hồ chứa, đê điều. Nhìn chung, năm 2019 có thể xem là một năm ít bão, song có thể thấy các cơn bão hoạt động rất phức tạp, hướng di chuyển của các cơn bão không tuân theo quy luật, thậm chí hiếm gặp trong lịch sử khí tượng. Liên tiếp các cơn bão số 5, số 6 đổ bộ vào Nam Trung Bộ, nơi hiếm khi có bão cũng đã gây thiệt hại không nhỏ về tài sản. Khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long phải đối mặt với các đợt triều cường lớn, nước tràn qua đê gây vỡ đê, diễn biến sạt lở ngày càng gia tăng với 623 điểm, với tổng chiều dài lên đến 921km (tăng 61 điểm so với năm 2018). Đặc biệt là tình hình hạn hán, xâm nhập mặn khốc liệt mang tính lịch sử từ cuối năm 2019 đến giữa năm 2020 khiến 6 tỉnh phải công bố tình huống khẩn cấp. Ước tính nội trong năm 2019, đã có 133 người chết và mất tích, tổng thiệt hại về kinh tế được ghi nhận lên đến hơn 7000 tỉ đồng... Bấy nhiêu chỉ mới là ghi nhận của riêng nước ta trong năm 2019, còn trên thế giới, thiên tai đã để lại nhiều hậu quả nặng nề gấp vạn. Với tổng số 600 đợt thiên tai cấp quốc gia và cấp vùng như mưa lũ lớn nhất trong 25 năm tại Ấn Độ làm hơn 1600 người chết và mất tích; siêu bão Idai đổ bộ Mozambique làm hơn 700 người thiệt mạng; siêu bão Hagibis đổ bộ vào Nhật Bản làm 89 người chết và mất tích, 56 000 ngôi nhà bị hư hại, phá hủy, 140 điểm vỡ đê gây thảm họa cho nhiều vùng miền; triều cường lớn nhất trong vòng 150 năm trở lại đây làm ngập 80% thành phố Venice gây thiệt hại 1,1 tỷ USD; những trận cháy rừng lịch sử ở Amazon – Brazil, Australia thiêu rụi hàng chục triệu ha đất rừng, hơn 1 tỷ động vật nuôi, hoang dã bị chết hoặc bị thương, tổng thiệt hại về kinh tế trên 150 tỷ USD, đồng thời để lại những hậu quả vô cùng nặng nề, phải mất rất nhiều năm mới có thể khôi phục được...
Quá nhiều thiệt hại về người và của sau mỗi đợt thiên tai đi qua. Đó là lí do mà việc phòng – chống thiên tai càng phải được chú ý cao độ và đẩy mạnh. Cần nhận thức được rằng, công cuộc phòng chống thiên tai không chỉ là ứng phó trước những lần thiên tai riêng lẻ, mà đó phải là một quá trình dài có sự chuẩn bị ứng phó trong tất cả các giai đoạn: trước – trong và sau thiên tai. Bên cạnh đó, xuất phát từ tình hình thực tế, lãnh đạo Đảng – Nhà nước ta luôn có những chỉ đạo sát sao về công tác phòng, chống thiên tai. Ngày 11/5/2020, đồng chí Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã viết thư gửi cho đồng bào và chiến sĩ cả nước nhân kỷ niệm 74 năm Ngày truyền thống phòng chống thiên tai (22/5/1946 - 22/5/2020). Ông đã nêu rõ tình hình thiên tai mà nước ta đang gặp phải, đồng thời biểu dương các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai và không quên nhắc nhở đồng bào cả nước tiếp tục nêu cao tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020 của Ban Bí thư, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai năm 2020, bảo vệ cuộc sống bình an của nhân dân, hướng đến xã hội an toàn trước thiên tai và sự phát triển bền vững của đất nước. Ở nhiều quốc gia, lực lượng phòng chống thiên tai tại chỗ đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là trong thời điểm thiên tai mới xảy ra. Đây là lực lượng phản ứng nhanh, kịp thời xử lí các tình huống khẩn cấp trước khi có lực lượng bên ngoài tiếp cận. Dân tộc Việt Nam có truyền thống tương thân tương ái, suốt mấy mươi năm, đã có rất nhiều các tổ - nhóm đã hình thành tạo nên một lực lượng tại chỗ với tinh thần xung kích. Hiện nay, cả nước đã có khoảng 75% xã hình thành lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai. Sau khi có luật phòng chống thiên tai, lực lượng này đã từng bước được phát huy hóa với thành phần chủ yếu là dân quân tự vệ. Nghị định số 160 và đặc biệt là nghị quyết 76 của Chính phủ với mục tiêu đến hết năm 2020, tất cả các địa phương phải hoàn thành việc tổ chức, củng cố lực lượng xung kích phòng chống thiên tai. Đội du kích làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, với nòng cốt là lực lượng dân quân tự vệ và sự tham gia của các thành viên từ các cơ quan, tổ chức chính trị ở thôn, xã, công an, dân phòng, hội chữ thập đỏ, hội cựu chiến binh, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, hội nông dân, một số công chức chuyên môn ở xã như địa chính, nông nghiệp, xây dựng và môi trường, công chức văn phòng, thống kê, công chức công chức văn hóa – xã hội, y tế... Đây là lực lượng trong lòng nhân dân, từ nhân dân và nhờ sức mạnh cộng hưởng của nhân dân để vượt qua, giảm thiểu thiệt hại từ thiên tai. Nhiệm vụ của đội du kích bao gồm các nhiệm vụ chung và nhiệm vụ cụ thể, gồm 9 nhiệm vụ thường xuyên, 4 nhiệm vụ trước khi xảy ra thiên tai, 6 nhiệm vụ trong thiên tai và 6 nhiệm vụ sau thiên tai. Lực lượng du kích chống thiên tai từ dân mà ra, cùng với dân, bám dân, giúp dân xử lí phòng, chống thiên tai, tự chủ động phòng ngừa, xử lí kịp thời ngay khi thiên tai xảy ra, giúp dân khắc phục hậu quả góp phần giảm thiểu thiệt hại của thiên tai. Đầu tư lực lượng du kích phòng chống thiên tai không lớn, nhưng hiệu quả thì rất thiết thực, đây chính là thực hiện phòng chống thiên tại theo phương châm 4 tại chỗ: chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện vật tư tại chỗ, hậu cần tại chỗ nhằm xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Chính những “ánh dương từ cơ sở” này được lan tỏa và cộng hưởng nguồn năng lượng sẽ góp phần mang lại một diện mạo mới cho đất nước Việt Nam – quốc gia có truyền thống vượt khó, kiến tạo nên giá trị nhân văn còn mãi với thời gian.
Đã gần cuối tháng 5, là thời điểm mà Bảo Lộc bắt đầu mưa nắng thất thường, gay gắt. Địa phương của chúng ta tuy ít chịu nhiều những ảnh hưởng lớn từ thiên tai nhưng không vì thế mà lơ là, dẫn đến những sơ sót không mong muốn. Với đặc thù là miền núi cao, cộng thêm số lượng rừng, cây xanh giảm thiểu trong những năm gần đây, chúng ta càng cần phải nâng cao cảnh giác và chú ý đề phòng, không có một điều gì chắc chắn rằng cháy rừng sẽ không xảy ra, hay những vụ sạt lỡ đất sẽ không hoành hành. Cần tăng cường các biện pháp phòng ngừa thiên tai, trồng cây xanh, trồng rừng, cải tạo rừng phòng hộ để hạn chế tối đa thiệt hại mỗi khi bão đến, mưa về, gây ra những thiệt hại nghiêm trọng về người và của, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân. Vì thế cho nên, mỗi người dân cần có đầy đủ những kiến thức trong công tác phòng, chống thiên tai vì cuộc sống chung của toàn xã hội, mà trong đó, nòng cốt vẫn là lớp lớp những người trẻ tuổi, những thế hệ sẽ thừa hưởng đất nước và phát triển nó trở nên tốt đẹp vào một ngày không xa. Chỉ cần là cả dân tộc cùng nhau đồng lòng, thì không có khó khăn gì là không thể vượt qua!
Bài viết của em đến đây là kết thúc, em xin chân thành cảm ơn quý thầy cô và các bạn học sinh đã chú ý lắng nghe!
Ban chấp hành Đoàn trường THPT Chuyên Bảo Lộc!
